Het Gezellentoneel zag het levenslicht als kind van de Sint Jozefgezellenvereniging, een op het werk van de Duitse priester Adolf Kolping geïnspireerde vereniging met als doelstelling om jongemannen boven de 17 jaar een godsdienstzedelijke, sociale en culturele opvoeding te geven. Met recht een kind uit de tijd van het Rijke Roomsche Leven. In het gebouw De Vereniging, beter bekend als De Vetpan gaan in 1926 voor de eerste keer de gordijnen open voor Het Gezellentoneel. Op het programma staat een stuk met de intrigerende titel “De Onuitstaanbare”.

Inmiddels ziet de wereld om ons heen er iets anders uit. Het Rijke Roomsche Leven bestaat alleen nog in boekvorm. De Vetpan heeft zijn in het oorlogsgeweld opgelopen verwondingen niet overleefd en ook de Sint Jozefgezellenvereniging is niet meer onder ons. Maar gelukkig is niet alles in de tijd ten onder gegaan. Cultureel Bergen op Zoom mag zich nog altijd gelukkig prijzen met twee kinderen van de gezellenvereniging in zijn midden. De harmonie Kolpings Zonen en Het Gezellentoneel.

Het Gezellentoneel van nu is een moderne vereniging op het solide fundament van een lange historie. De liefde voor toneel, de onderlinge vriendschap en het streven naar een steeds hoger nivo zijn de bewaard gebleven kwaliteiten. Flexibiliteit en een ‘open mind’ zijn eisen van deze tijd. Verandering wordt niet gezien als bedreiging, maar als uitdaging. Dat veel jongeren zich tot Het Gezellentoneel aangetrokken voelen is verheugend.

Leden en bestuur hebben in 2006 veel aandacht besteed aan de koers van de vereniging voor de komende jaren. De kernbegrippen voor de tijd die voor ons ligt zijn verbreding en verdieping. Verbreding door het opbouwen van een repertoire waarin ook plaats is voor kleinere en minder traditionele producties. Verdieping door verdere scholing, deelname aan workshops en de uitbouw van contacten met ons publiek en met geestverwanten in andere disciplines. In 2010 is dat uitgangspunt nog steeds actueel.

Het Gezellentoneel heeft 35 acteurs die vol overgave stukken repeteren en dit natuurlijke enthousiasme en expressie in de toneelvoorstellingen tot uiting brengen. Acteurs van Het Gezellentoneel leveren jaarlijks een belangrijke bijdrage aan De Zoomerspelen in Bergen op Zoom.

Het Gezellentoneel is een vaste waarde geworden in het Culturele Veld van Bergen op Zoom en wordt door de gemeente Bergen op Zoom ook als zodanig erkend.